Lata 1986-1990 to czas wytężonej pracy grona pedagogicznego, uczniów i rodziców.
Szkoła coraz mocniej zaznaczała swoje miejsce wśród placówek oświatowych Kalisza.
Pojawiły się pierwsze sukcesy na olimpiadach przedmiotowych i zawodach sportowych.
Wzrosło zainteresowanie Szkołą Podstawową Nr 18. Rodzice powierzali pedagogom swoje dzieci,
 wierząc, że właściwie pokierują ich kształceniem.

Rok szkolny 1990/91 obfitował w ważne dla nas uroczystości.

Decyzją Kuratora Oświaty i Wychowania z dnia 1 września 1990 roku jako pierwsi w mieście, uzyskaliśmy status szkoły sportowej i podjęliśmy realizację pełnego programu dydaktyczno - wychowawczego przewidzianego dla szkoły tego typu, opartego na programach szkolenia z lekkiej atletyki i piłki siatkowej.
Nadzór nad realizacją zajęć sportowych w szkole przez cały czas sprawuje Kuratorium Oświaty w porozumieniu
z Wydziałem Kultury Fizycznej Urzędu Wojewódzkiego.

Szkoła Podstawowa Nr 18 w Kaliszu stała się tym samym placówką bezrejonową.
Jednocześnie powołano mgr. Andrzeja Odziemskiego na wicedyrektora do spraw sportu.
Wicedyrektorką nauczania początkowego została mgr Jadwiga Borowiak.


Godnym odnotowania jest fakt, że wyprzedziliśmy również inne szkoły w tworzeniu pracowni informatycznej. Organizatorką była mgr Lucyna Bojda. Wkrótce po tym powstało w naszej szkole prężnie działające
 koło informatyczne.

Nobilitujące dla naszej szkoły okazało się powstanie koła teatralnego w roku szkolnym 1990/91, którego pracą
 kieruje do dzisiaj dr Maciej Michalski. Opiekun stara się rozwijać możliwości twórcze i talent u swoich podopiecznych. Scena teatralna przygotowała wiele interesujących spektakli o zróżnicowanej tematyce.
Przedstawienia te mogła podziwiać młodzież ze środowiska lokalnego, co sprawiło, że nasza szkoła zaczęła być postrzegana jako placówka, która wpływa na wszechstronny rozwój ucznia.

Już na początku lat 90-tych zorganizowano zajęcia warsztatowe dla uczniów uzdolnionych humanistycznie i z zainteresowaniami matematyczno - informatycznymi z Kalisz i powiatu kaliskiego. Celem zajęć było mobilizowanie młodzieży do udziału w olimpiadach i konkursach przedmiotowych. Zajęcia prowadzili nasi nauczyciele.
W latach 1991-96 biblioteka szkolna wydawała własne czasopismo pt. "Mól książkowy",
które zostało wyróżnione w ogólnopolskim konkursie na najlepsze gazety szkolne,
organizowanym przez Forum Gazet Szkolnych i Fundację Stefana Batorego.
Pomysłodawczynią i opiekunką gazetki była do 1994 roku mgr Katarzyna Fijołek, następnie opiekę
nad czasopismem przejęła mgr Krystyna Liszewska, a po niej mgr Teresa Świątek.
Wtedy gazeta zmieniała tytuły na "Nowy mól książkowy", następnie "Grom".
Dziś Gimnazjum Nr 10 ma swoją stronę internetową, która prezentuje wszystkie nasze osiągnięcia oraz umożliwia uczniom realizacje swoich uzdolnień dziennikarskich i informatycznych.

W związku z przeobrażeniami w kraju i utworzeniem nowego rządu w 1989 roku, już w roku następnym wprowadzono do szkoły zajęcia katechezy.

Dnia 25 stycznia 1994 roku uchwałą Rady Miejskiej miasta Kalisza szkoła otrzymała imię
Janusza Kusocińskiego, wybitnego sportowca, mistrza olimpijskiego z Los Angeles z 1932 roku.

Tablicę pamiątkową zaprojektował, wykonał i ofiarował szkole kaliski artysta - plastyk, Bogdan Jarecki.


W 1996 roku z okazji Jubileuszu 10-lecia Szkoły, Rada Rodziców oraz społeczność uczniowska,
ufundowały szkole sztandar.

Oficjalne odsłonięcie tablicy i wręczenie sztandaru nastąpiło 28 lutego 1997 roku.

 W roku szkolnym 1995/96 rozpoczęto ( początkowo odpłatnie, a później w ramach programu nauczania) naukę języka angielskiego w klasach czwartych, wypierając tym samym język rosyjski jako jedyny i obowiązkowy język obcy w szkole.
 Została nawiązana również współpraca z Prywatnym Ośrodkiem Kursów Językowych "Logos. F.A.N."
Zajęcia odbywały się w godzinach popołudniowych i prowadzone były przez wykwalifikowaną kadrę fachowców.

W roku szkolnym 1996/97 powstała klasa o profilu teatralnym z własnym programem autorskim mgr. Macieja Michalskiego. Jednocześnie nauczyciel nawiązał kontakt z prof. Mieczysławem Inglotem z Uniwersytetu Wrocławskiego i prof. Wiesławem Komasą z PWST w Warszawie, którzy sprawowali opiekę metodyczną nad tym eksperymentalnym projektem. Klasy o tym profilu istnieją do dziś.
W 1995 roku szkoła nawiązała stałą współpracę z Filią Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Kaliszu,
goszcząc na lekcjach j. polskiego i plastyki studentów II i III roku Filologii Polskiej i Wychowania Plastycznego.
 Na przykład w roku szkolnym 1995/96 nauczyciele przeprowadzili 68 takich lekcji, uzyskując wysoką notę władz uczelni i studentów. Ponadto pod opieką nauczycieli studenci odbywają w naszej szkole praktyki metodyczne.
 Do dziś studenci z Kalisza zdobywają swoje pierwsze szlify w zawodzie nauczycielskim pod okiem naszych polonistów
i plastyków.
Nasza szkoła zaimponowała wykładowcom i studentom UAM dobrze przygotowanymi pracowniami oraz jakością prowadzonych lekcji i otwartością na nowoczesne metody nauczania.
Opinię taką wyraziła również mgr Urszula Góral - starszy wizytator Kuratorium Oświaty w Kaliszu podczas wizytacji szkoły.
Placówka otrzymała za całokształt pracy dydaktyczno-wychowawczej ocenę szczególnie wyróżniającą.
Był to powód do dumy zarówno dla nauczycieli, jak i dla uczniów naszej szkoły.

W realizacji zadań statutowych szkoła współpracowała z Klubem Osiedlowym Kaliskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, Miejskim Ośrodkiem Kultury, Teatrem im. Wojciecha Bogusławskiego, Centrum Kultury i Sztuki.
W tym okresie działają liczne organizacje młodzieżowe. Społeczność uczniowską reprezentuje Samorząd Szkolny, którego pierwszą opiekunką była mgr Daniela Pasik, później mgr Maria Budzińska,
następnie mgr Elżbieta Kulawinek oraz mgr Agnieszka Woźniak.

 Pod ich kierunkiem młodzież nadal podejmuje akcje humanitarne, niosąc pomoc dzieciom chorym
(zbiórka pieniędzy na lekarstwa, udział w Wielkiej Orkiestrze Świątecznej Pomocy).
 Uczniowie utrzymują kontakt z Domem Opieki Społecznej, Domem Dziecka i Schroniskiem dla zwierząt.
Społeczność Samorządu jest inicjatorem wielu akcji, imprez szkolnych, wycieczek, spotkań ze sławnymi ludźmi.
 To samorząd wypracował  tradycje szkoły, do których należą: ślubowanie klas pierwszych, ślubowanie absolwentów, zabawy andrzejkowe i mikołajkowe, coroczne odwiedziny w Domu Opieki Społecznej przed świętami Bożego Narodzenia, obchody Dnia Patrona, poprzedzone konkursem recytatorskim poezji o sporcie, Dzień Samorządności i Święto Sportu Szkolnego, które odbywa się w Dniu Dziecka. Samorząd nadzoruje pracę szkolnego radiowęzła.

Z inicjatywy Rady Samorządu Szkolnego powołano Rzecznika Praw Uczniowskich i opracowano Regulamin Szkoły, który stanowił część Statutu Szkoły Podstawowej Nr 18.
W latach 90-tych szkoła wzbogaciła swoją działalność o zajęcia pozalekcyjne: Towarzystwo Przyjaciół Dzieci ( organizowało ono różne formy pomocy dzieciom z rodzin biednych i wielodzietnych), aktywnie działało Polskie Towarzystwo Turystyczno - Krajoznawcze, w ramach którego odbywały się wycieczki, biwaki i rajdy, podczas których uczniowie zdobywali srebrne i złote odznaki turystyczne. Uczniowie uczestniczyli również w konkursach geograficznych, wykonywali pomoce naukowe, dbali o wystrój klasopracowni geograficznej.
Członkowie koła PCK brali udział w konkursach, np. w 1988 roku zajęli I miejsce w Wojewódzkim Konkursie z Zakresu Ochrony Zdrowia. Opiekowali się też starymi i schorowanymi ludźmi.

Ważną rolę w rozwiązywaniu problemów wychowawczych i opiekuńczych spełnia pedagog szkolny.
 Funkcję tę powierzono mgr Elżbiecie Czarcińskiej,
a od roku szkolnego 1997/98, pedagogiem szkoły została mgr Aleksandra Majerowicz.

Zgodnie z potrzebami uczniów i ich rodziców panie pedagog otaczały opieką psychologiczną dzieci, udzielały im rad, zaleceń i wsparcia wychowawczego. Swoją działalność opierały na współpracy z wychowawcami, Poradnią Psychologiczno - Pedagogiczną, Sądem Rejonowym - Wydziałem Rodziny i Nieletnich, Policyjną Izbą Dziecka.
W szeroki sposób realizowały orientację zawodową.
Dążyły do zapewnienia pomocy materialnej dzieciom z rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej.
Od początku istnienia na terenie szkoły Kuratorskiego Ośrodka Pracy włączyły się w jego działalność.
Systematycznie prowadziły profilaktykę wśród młodzieży niedostosowanej społecznie.
W okresie swojej pracy cieszyły się dużym zaufaniem wśród młodzieży,
która wybrała je na rzecznika praw uczniowskich.